In de derde en vierde eeuw stond de brief van Judas op de lijst van de zogenoemde antilegomena: boeken waarvan de authenticiteit werd betwist. Eusebius van Caesarea (ca. 263–339 na Chr.), de eerste grote kerkhistoricus, schreef in zijn Kerkgeschiedenis dat de brief van Judas weliswaar betwist werd, maar in de meeste kerken toch ‘openlijk werd gebruikt’.1 Hij vermeldt ook dat de vroege kerkvader Clemens van Alexandrië (2e eeuw na Chr.) de brief al als gezaghebbend erkende.2 Ondanks de historische aarzeling bij sommigen, zag Eusebius de brief dus als onderdeel van de traditie.
De beroemde bijbelgeleerde Hiëronymus (ca. 347–420 na Chr.) ging hier enkele decennia later op door. In zijn werk De viris illustribus (392 na Chr.) legt hij uit waarom er weerstand was: Judas citeert uit het apocriefe boek Henoch. Toch accepteerde Hiëronymus de brief volledig, omdat deze in de breedte van de wereldkerk al langere tijd gezag genoot.
Wat kunnen we hiervan leren? Mij geeft zo’n openlijke discussie vertrouwen in de Schrift. De vroege christenen durfden kritisch te zijn en zochten samen naar de waarheid. Zo massief als de canon van de Bijbel vandaag op ons overkomt, zo levendig was het proces in de eerste eeuwen.
Deze geschiedenis herinnert ons eraan dat geloof niet betekent dat je je verstand moet uitschakelen of vragen moet wegstoppen. Niet alles hoeft in beton gegoten te zijn om toch verder te komen. In een tijd waarin veel op losse schroeven is komen te staan, is het een troost dat de kerk van alle tijden heeft moeten zoeken en tasten naar de waarheid. Met alles wat op drift is geraakt in onze tijd mogen ook wij met de hele Kerk zoeken naar antwoorden. Mij maakt dat wat minder bang voor de discussies van nu: jou misschien ook?
